Historiaj signoj (II)

  de PING HUA   

    HAN-DINASTIA TOMBO MAWANGDUI: KADAVRO ANTAU 2000 JAROJ

    Che Mawangdui en la orienta antauurbo de Changsha, chefurbo de Hunan-provinco, Chinio, trovighas du teramasoj altaj ch. 17 m., unu oriente kaj la alia okcidente. Laudire la loko estas tombejo de la familio de Ma Yi, estro de Chu-regno en la Kvin Dinastioj (907-960). Vintre de 1971, konstruistoj malkovris tie tombon de Han-dinastio.

    El la miloj da historiaj objektoj malkovritaj en la tri tombokavoj de Mawangdui tre famas la silkajhoj kaj bambuaj slipoj kun skribajhoj kaj T-forma silkajho kun simetrie farita flulinia pentrajho en buntaj koloroj. La maldika robo longa je 160 cm. kaj peza je nur 48 g. estas tre rara trezoro. Sed la plej atento-altira estas la kadavro de virino antau 2000 jaroj tre bone konservata. La hauto kaj haroj estas sendifektaj, la fingroj klaraj je spiralaj kaneloj kaj la subhauta graso dika. Kiam oni injektis al ghi antisepsajhon, la histo restas ankorau elasta kaj la artikoj de la kvar membroj moveblaj. En la stomako trovighas 138 melonsemoj. Tre simila al la fresha, ghi estas malseka kadavro, tute diferenca de mumio, de seka au ledeca kadavro. Tio estas ege rara en la notoj pri antikvaj kadavroj en la mondo. En majo 1972 oni unuafoje ekspoziciis la kadavron en la Hunan-a Muzeo. Chiutage 10000 homoj vizitis la muzeon kaj foje 14000, ech la vitra pordego de la muzeo estis disrompita pro interpushighado de vizitantoj.

    HEMUDU: ANTIKVA RIZ-KULTURA VILAGhO

    La vilagho Hemudu trovighas en Yuyao-gubernio, Zhejiang-provinco. En junio 1973 oni malkovris tie, dum konstruado de hidroelektrejo, arojn da tre malofte videblaj nigraj fajencaj pecoj, lignajn dom-restajhojn kaj ostojn de antikvaj bestoj. Konstatinte, ke ili estas historiaj objektoj apartenantaj al neolitiko, oni komencis la prifosadon por protekti la ruinon.

    La ruino kun areo de pli ol 40000 kvadrataj metroj prezentas la kulturon de kvar antauhistoriaj periodoj. Ghia plej antikva tavolo datighis antau pli ol 7000 jaroj. Tie oni elterigis multajn laborilojn, chiutagajn uzajhojn, ornamajhojn, bone konservatajn lignajn dom-restajhojn kaj lignan puton en groteska formo. Kaj la eltrovo de 120 tunoj da kultivita rizo faris sensacion inter la fakuloj de la mondo. Krome, en la ruino oni malkovris ankau restajhojn de natura lako plej frue uzata kaj tiujn de porkoj kaj bubaloj plej frue bredataj en Chinio au en la mondo.

    La malkovro de la ruino Hemudu nekontesteble pruvas, ke antau 7000 jaroj ekzistis jam altgrada kulturo en la baseno de Yangzi-rivero.

    ARGILAJ MILITISTOJ KAJ ChEVALOJ: GVARDIO DE LA UNUA IMPERIESTRO DE QIN-DINASTIO

    Norde de Lishan-monto en Lintong, Shaanxi-provinco, imponas la Mauzoleo de la Unua Imperiestro de Qin-dinastio (221-206 a. K.). La mondfamaj argilaj militistoj kaj chevaloj trovighas norde de la vojo al la orienta pordego de la mauzoleo.

    En marto 1974, kiam loka kamparano fosis puton, li trovis rompitajn argilajn homajn kapojn, korpojn kaj manojn en grandeco de tiuj de homoj. Do, ekis la prifosado de la "Oka Miraklo de la Mondo". Nun jam finighis la reordigado de la kavoj n-roj 1, 2 kaj 3 kun argilaj militistoj kaj chevaloj, kaj dauras la ghenerala prifosado.

    La argilaj militistoj kaj chevaloj distingighas per siaj grandeco, multeco kaj vereco. Ili, ege versimilaj, estas tiel grandaj kiel veraj homoj kaj chevaloj. En unu kavo trovighas argilaj militistoj kaj chevaloj, kiuj formas grandan formacion. Post esploro oni konstatis, ke en la kavo estas 8000 argilaj militistoj, 600 argilaj chevaloj, 125 lignaj charoj kaj pli ol 39000 diversaj bronzaj armiloj. En la kavo de kunentombigitajhoj okcidente de la mauzoleo trovighas du bronzaj chevalcharoj. Fakuloj diris, ke la argilaj militistoj kaj chevaloj antaue estis koloraj. En 1999, dank' al la avangarda tekniko, arkeologoj finfine sukcesis konservi la kolorojn de la argilaj militistoj kaj chevaloj, ke ili bunte reaperis en la mondo kun sia origina aspekto.

    GAMO-SONORILARO: ATESTO DE LA KULTURO DE RITA MUZIKO

    En septembro 1977 oni malkovris dum konstruado argilajhojn kaj shtonplatojn che Leigudun tri kilometrojn nordokcidente de la gubernia urbo de Suixian, Hubei-provinco. En marto 1978 oni konstatis, ke la loko estas granda antikva tombejo, kiu areas 220 kvadratajn metrojn kaj kies lignaj cherkoj okupas pli ol 4/5 de la areo. Tio estas la unua fojo por Chinio, malkovri tiel grandan tombejon el lignaj cherkoj. En la tombo, bone konservata, ripozas markizo Zeng, kun pli ol 7000 kunentombigitajhoj, inkl. de raraj bronzaj ritiloj, antikvaj bataliloj, cheval-charoj, elegantaj orajhoj, jadajhoj, lakitaj lignajhoj kaj bambuaj slipoj kun skribajhoj.

    El tiuj elterigitaj historiaj objektoj la plej atento-altiraj estas 124 elegantaj muzikiloj, inkl. de gamo-sonorilaro, gamo-tintilaro, tamburoj, blovinstrumentoj, kordmuzikiloj, pajnoshalmoj, bambuaj flutoj k.a., el kiuj la plej imponaj estas bronza gamo-sonorilaro el 65 sonoriloj pendantaj lauvice de la gamoj, en ok grupoj sur trietagha framo longa je 7.48 m., largha je 3.35 m. kaj alta je 2.73 m., firme staranta pli ol 2400 jarojn kun shargho de pli ol 2500 kg. La gamo-sonorilaro, tre bone konservata, donas agrablajn sonojn. La provludo pruvis, ke ghiaj akorda, polifonia kaj aliaj rimedoj estas bone uzataj. Tio neis la malnovan diron, ke la sep chinaj muziknotoj originis de Europo. Kun la teknologia supereco la gamo-sonorilaro estas senprecedenca miraklo en la muzika historio de Chinio.

    FAMEN-TEMPLO: FINGRA RESTAJhO DE ShAKJAMUNIO

    Famen-templo, fama antikva templo de Chinio, situas en la urbeto Famen 10 km. norde de la gubernio Fufeng, Shaanxi-provinco. La pagodo de la templo estis konstruita en 601. Ghi, farita el ligno, servis kiel relikvostupao. En 1567 ghi detruighis kaj en 1573 oni rekonstruis ghin kiel 13-etaghan kaj ok-angulan pagodon el brikoj. En augusto 1981 ghi disfalis pro senchesa pluvego. Por rekonstrui ghin, arkeologoj prifosis ghian ruinon en 1987 kaj 1988. Intertempe oni malkovris ghian subteran palacon plenan de raraj trezoroj.

     La subtera palaco sin kashas meze de la bazo de la pagodo en formo , longa je 21.12 m. kaj alta je 1.87 m. La historiaj objektoj en ghi povas esti dividitaj en du partojn: A. kvar altvaloraj trezoroj de budhismo fingraj restajhoj de Shakjamunio; B. pli ol 170 objektoj uzataj por kulti liajn restajhojn. Ili, multnombraj kaj altgradaj, montris la plej altan teknologian nivelon de tiu periodo. El ili la plej valora estas statuo de bodisatvo alta je 38.5 cm. kaj peza je 1926 g. Ghi estas atesto de la lasta bonvenigo de liaj restajhoj en Tang-dinastio (618-907) kaj unika historia objekto kun imperiestra nomo.

    Krome, dekkelkaj porcelanajhoj konservataj en la subtera palaco de Famen-templo solvis la enigmon de porcelanajho kun sekreta koloro (tia porcelanajho estis disponata nur de imperiestra familio). Kaj granda kvanto da delikataj teksajhoj eltrovitaj en ghi reflektis la plej altan nivelon de la teksa tekniko kaj arto de Tang-dinastio.

 

 

(C) China Internet Information Center   (China Interreta Informa Centro)
E-mail:
webmaster@china.org.cn   Tel: 86-10-68996214/15/16