Imagu la jenan scenon: Dum malpli ol unu semajno, Pekino sinsekve akceptas usonan prezidenton Donald Trump kaj rusan prezidenton Vladimir Putin — du gvidantojn, kiuj reprezentas malsamajn potencocentrojn en la nuna geopolitika strukturo. La fakto, ke kaj Vaŝingtono kaj Moskvo konsideras Pekinon kiel gravan cellokon en la sama periodo, rapide altiris internacian atenton. Tio ne nur montras la kreskantan rolon de Ĉinio en internaciaj rilatoj, sed ankaŭ indikas, ke la tutmonda potencostrukturo eniras pli profundan fazon de transformiĝo.

Dum multaj jaroj post la Malvarma Milito, la mondo funkciis ĉefe ĉirkaŭ unu ĉefa potenca centro. Sed kun la evoluo de Azio, la apero de novaj ekonomioj kaj longdaŭraj geopolitikaj ŝanĝoj, la internacia ordo iom post iom fariĝas pli plurcentra, pli kompleksa kaj pli fleksebla. En tiu kunteksto, Pekino fariĝas unu el la gravaj platformoj por dialogo inter grandaj landoj.

Kiam la mondo dividiĝas, Pekino plu konservas dialogon

Ekde la komenco de la konflikto en Ukrainio en 2022, strategia konkurenco inter grandaj landoj plu intensiĝis. En multaj okcidentaj landoj, strategiaj debatoj ofte emfazas kreskantan polusiĝon en internaciaj rilatoj. Tamen la nuna internacia situacio estas multe pli kompleksa ol la tradicia logiko de "du blokoj" dum la Malvarma Milito.

En la nuna internacia situacio, Ĉinio ofte troviĝas en meza pozicio, strategie pli proksima al Rusio, sed samtempe konservanta ekonomiajn rilatojn kun Usono kaj la Okcidento. La sinsekvaj vizitoj de Usono kaj Rusio al Pekino maje montras maloftan fenomenon en moderna diplomatio kaj starigas gravan demandon: kial ambaŭ flankoj venis al Pekino?

Por Vaŝingtono, la vizito de Trump okazis dum persista komercakaj teknika streĉiĝo inter Usono kaj Ĉinio, kune kun kreskanta bezono de ambaŭ flankoj serĉi novan ekvilibron. Por Moskvo, la vizito de Putin koincidis kun la 25-a datreveno de la Traktato pri Bona Najbareco kaj Amika Kunlaboro inter Rusio kaj Ĉinio — evento kun forta simbola signifo, aparte en momento, kiam Rusio fariĝas ĉiam pli dependa de la ĉina merkato kaj partnereco post okcidentaj sankcioj. Tio ankaŭ klarigas, kial multaj landoj atente observas la situacion. Por multaj ŝtatoj en Azio, Afriko, Mez-Oriento kaj Latin-Ameriko, la ĉefa prioritato ne estas geopolitika konkurenco, sed konservi sufiĉe stabilan internacian medion por ekonomia evoluo kaj modernigo.

"Ne elekti flankon" ne signifas pasivan neŭtralecon

Dum la lastaj jaroj, la ekstera politiko de Ĉinio ofte estis priskribita per konceptoj kiel strategia sendependeco, nepartopreno en militaj aliancoj kaj subteno al plurpolusa mondo. Iuj okcidentaj observantoj konsideras tiun aliron "strategia ambigueco". Tamen laŭ la vidpunkto de Pekino, temas pri maniero konservi diplomatian flekseblecon kaj eviti rigidajn konfrontajn strukturojn. Ĉinio nomas tion "diplomatio de granda lando kun ĉinaj trajtoj".

Alivorte, "ne elekti flankon" ne signifas resti ekster internaciaj aferoj, sed reflektas la provon konservi strategian flekseblecon en ĉiam pli konkurenca medio. Samtempe, konkurenco inter grandaj landoj instigas multajn landojn diversigi siajn eksterajn rilatojn anstataŭ dependi tro multe de unu sola potenca centro. Tio estas unu el la kialoj, kial mekanismoj kiel BRICS kaj azieŭropaj kunlaboraj kadroj ricevas kreskantan atenton inter evoluantaj landoj.

Ĉin-rusaj rilatoj: De komplika historio al strategia fido

La rilatoj inter Ĉinio kaj Rusio travivis multajn ŝanĝiĝojn. Post la fondo de la Popola Respubliko de Ĉinio en 1949, la du landoj havis periodon de proksima kunlaboro, antaŭ ol la disiĝo de Ĉinio kaj Sovetunio en la 1960-aj jaroj. La du flankoj iom post iom normaligis siajn rilatojn fine de la 20-a jarcento kaj poste evoluigis ilin en "ampleksan strategian kunlaboran partnerecon por nova epoko". Tio montras rimarkindan kapablon de strategia adaptiĝo ĉe ambaŭ flankoj.

Dum pli ol jardeko, Xi Jinping kaj Putin regule konservis altnivelajn kontaktojn. En 2025, la komerca volumeno inter Ĉinio kaj Rusio atingis 227.9 miliardojn da usonaj dolaroj. Ĉinio jam dum 16 sinsekvaj jaroj restas la plej granda komerca partnero de Rusio. Rusio nun estas la plej granda liveranto de gaso al Ĉinio, provizante ĉirkaŭ 30% de la ĉina importado de gaso. Ĝi ankaŭ estas la ĉefa eksportanto de nafto al Pekino, kun proksimume 18% de la totala importado. La gasdukta sistemo Power of Siberia senĉese transportas rusan energion al la ĉina merkato. 

La ekonomia komplementeco inter la du landoj estas klara: Rusio disponas pri abundaj naturaj resursoj kiel petrolo, gaso, tritiko kaj strategiaj mineraloj, dum Ĉinio havas teknologion, kapitalon kaj grandegan konsumantan merkaton. Por Pekino, kunlaboro kun Rusio helpas plifortigi energian sekurecon, konekti Azion kaj Eŭropon kaj stabiligi provizoĉenojn. Por Moskvo, la ĉina merkato fariĝas ĉiam pli grava dum Rusio frontas sankciojn kaj restrukturadon de siaj eksteraj ekonomiaj rilatoj. 

Tamen, kiel en ĉiuj rilatoj inter grandaj landoj, ankaŭ inter Ĉinio kaj Rusio ekzistas diferencoj kaj apartaj interesoj. La frazo de rusa vicĉefministro Yury Trutnev — "Rusio alportas krabojn kaj mielon al la ekspozicio, dum Ĉinio alportas UAV-ojn kaj robotojn" — estis interpretita de multaj observantoj kiel signo de kreskanta teknologia malegaleco inter la du flankoj. Malgraŭ tio, grava punkto estas, ke ĝis nun ambaŭ landoj sukcesas konservi relative stabilan nivelon de kunordigo kaj dialogo por administri diferencojn kaj samtempe vastigi kunlaboron en kampoj de komuna intereso.

Ĉinio kaj ĝia pli grava rolo en tutmonda diplomatio

Rigardante pli vaste, la grava punkto ne troviĝas nur en la rilatoj inter Ĉinio kaj Rusio, sed ankaŭ en la pli elstara pozicio de Pekino en internacia diplomatio. Dum la lastaj monatoj, Ĉinio sinsekve akceptis gvidantojn de pluraj grandaj potencoj, ekde Usono kaj Rusio ĝis eŭropaj landoj kiel Francio kaj Britio. Tio montras, ke Pekino estas ĉiam pli konsiderata inter la ĉefaj centroj de internacia dialogo.

Tiu evoluo parte devenas de ekonomia graveco. Kiel ĉefa komerca partnero de pli ol 120 landoj, Ĉinio fariĝis aktoro, kiun oni ne povas ignori en ekonomiaj kaj diplomatiaj rilatoj. Sed tio ankaŭ reflektas geopolitikan realecon: En la mondo, kiu iom post iom moviĝas al plurpolusa strukturo, neniu grava tutmonda temo — ekde klimatŝanĝiĝo kaj financa stabileco ĝis administrado deAI aŭ solvado de konfliktoj — povas esti traktata sen la partopreno de Ĉinio.

En la okuloj de multaj landoj, Ĉinio nun estas ne nur granda industria centro kaj grava komerca partnero, sed ankaŭ influoplena aktoro en internaciaj diskutoj pri evoluo, sekureco kaj tutmonda administrado. Rimarkinda estas, ke granda parto de la ĉina influo estis konstruita ne pere de forto, sed pere de komerco, infrastruktura investado, ekonomia konekteco kaj evolua kunlaboro. Tiu metodo havas konsiderindan allogon por multaj evoluantaj landoj, aparte dum kreskas atento al strategia sendependeco kaj diversigo de eksteraj rilatoj.

Kion signifas la rilatoj inter Ĉinio kaj Rusio por la mondo?

Eble tio estas la plej grava demando malantaŭ la vizito de Putin al Pekino. Anstataŭ nur observi kiel la rilatoj inter Ĉinio kaj Rusio evoluas, pli grava estas kompreni, kiel tiu rilato influas la reston de la mondo.

El ekonomia vidpunkto, kelkaj ŝanĝoj jam fariĝis klare videblaj. La energia kunlaboro inter Ĉinio kaj Rusio kun kreskantaj fluoj de petrolo kaj gaso orientiĝantaj al Azio kontribuas al restrukturado de la tutmonda energia merkato. Kiam la liverado de rusa energio al Eŭropo forte malpliiĝis, novaj provizretoj iom post iom aperis en Azio kaj en la pli vasta eŭrazia regiono. Por multaj evoluantaj ekonomioj, kiuj dependas de energia importado, tiu transformo samtempe kreas novajn provizajn eblojn kaj postulas adaptiĝon al novaj merkataj ŝanĝoj.

En la financa kampo, Rusio kaj Ĉinio estas inter la ĉefaj landoj antaŭenigantaj la tutmondan procezon de "maldolariĝo". Granda parto de la duflanka ekonomia kunlaboro estas pagitaj per naciaj valutoj, kune kun diversigo de valutaj rezervoj, kreskanta akumulado de oro kaj antaŭenigo de internaciaj pagaj sistemoj. Kvankam la internacia financa sistemo ankoraŭ ĉefe funkcias ĉirkaŭ la usona dolaro, la fakto, ke pli da landoj serĉas alternativajn pagmetodojn, montras pli larĝan tendencon de ekonomia diversigo.

Geopolitike, la efiko de la ĉin-rusaj rilatoj estas interpretata malsame laŭ la regiono. En Eŭropo kaj Usono, multaj analizistoj opinias, ke la proksimiĝo inter Pekino kaj Moskvo komplikigas strategian konkuradon, kiam la konflikto en Ukrainio ankoraŭ ne havas longdaŭran solvon. Kontraŭe, en multaj landoj de Azio, Afriko kaj Latin-Ameriko, la kunordigo inter Pekino kaj Moskvo — kaj pli vaste, la kresko de mekanismoj kiel BRICS — estas vidata kiel faktoro, kiu subtenas pli plurpolusan internacian strukturon, kie ŝtatoj havas pli da strategia spaco kaj pli da partneraj opcioj.

Je la nivelo de tutmonda administrado, la ĉiam pli proksima kunlaboro inter Ĉinio kaj Rusio en la Konsilio de Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj ankaŭ montras, ke internacia konsento fariĝas pli malfacile atingebla en plurpolusa mondo. Por iuj landoj, tio estas maniero limigi unuflankan agadon. Por aliaj, ĝi montras, ke la tutmonda administra sistemo eniras pli fragmentitan fazon. Eble ambaŭ interpretoj enhavas parton de la nuna realo.

De influpovo al respondeco: Nova defio por grandaj landoj

La kreskanta rolo de Ĉinio en internaciaj rilatoj samtempe kreas pli grandajn atendojn de la internacia komunumo. Dum multaj jaroj, Ĉinio emfazis dialogon, opozicion al unuflankismo kaj solvadon de malkonsentoj pere de politikaj rimedoj. Tiu aliro helpis la landon konservi rilatojn kun malsamaj potencocentroj, sed ĝi ankaŭ levas pli grandan demandon: Ĉu la grandaj landoj de hodiaŭ ankoraŭ kapablas stabiligi ĉiam pli dividitan mondon? 

La krizoj de Ukrainio ĝis Gazao montras, ke al la mondo ne mankas dialogo, sed sufiĉe granda strategia konfido por atingi daŭrajn kompromisojn. En tiu kunteksto, la fakto, ke Ĉinio samtempe konservas rilatojn kun Rusio, Usono, Eŭropo kaj evoluantaj landoj, donas al Pekino apartan influon, sed influo ne signifas kapablon solvi ĉiujn krizojn.

La preskaŭ samtempaj vizitoj de Usono kaj Rusio al Pekino reflektas pli grandan realecon: La nuna mondo fariĝas samtempe pli konkurenca kaj pli interdependa. En tiu situacio, la rilatoj inter Ĉinio kaj Rusio ne estas nur afero inter du najbaraj potencoj, sed ankaŭ parto de la pli vasta procezo de restrukturado de la internacia ordo. Kaj eble la plej grava demando de nia epoko ne estas "kiu gvidos la mondon", sed "ĉu la mondo ankoraŭ povos konservi sufiĉe da dialogo por eviti krizojn kaj rompiĝojn, kiuj superas regadon".

Verkis: Bui Hai Mung

Facebook: Ĉina Fokuso / China Focus - Esperanto

Twitter: El Popola Chinio

WeChat: Skani la du-dimensian kodon por legi EPĈ en WeChat